Οι εφιαλτικές μνήμες από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης ξύπνησαν κι εφέτος την δολοφονία των δύο καθηγητών την ώρα που δίδασκαν, τον τραγικό Νοέμβρη του 1990, στην καθιερωμένη τιμητική τελετή που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου 2023.
Ένα πρωτοφανές έγκλημα που συντάραξε τότε την Ελλάδα. Ο μεταπτυχιακός φοιτητής Γιώργος Πετροδασκαλάκης δολοφονεί εν ψυχρώ τους σπουδαίους καθηγητές Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης τον Φυσικομαθηματικό Βασίλη Ξανθόπουλο και τον Φυσικό διακεκριμένο διδάκτορα κ. Στέφανο Πνευματικό.
Εφέτος η τελετή συνέπεσε με το φρικτό μακελειό στην Σχολή Τεχνών του Πανεπιστημίου Καρόλου στην Παλιά Πόλη της Πράγας, όπου ο μακελάρης Ντέιβιντ Κόζακ σε φονικό παραλήρημα αφαιρεί την ζωή από 14 ανυποψίαστους ανθρώπους.
Η Επιτροπή του Βραβείου εξαίρετης Πανεπιστημιακής διδασκαλίας στην μνήμη του Στέφανου Πνευματικού και Βασίλη Ξανθόπουλου πραγματοποίησαν την τελετή απονομής του βραβείου 2023 στον Ομότιμο Καθηγητή Καρδιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακό Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Διονύσιο Κόκκινο. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής της Ελλάδας και το βραβείο απένειμε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα. Κατερίνα Σακελλαρόπουλου.
Την τελετή συντόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής του Βραβείου καθηγήτρια κα. Μαρία Ευθυμίου ενώ για το ιστορικό και το σκοπό του βραβείου μίλησε ο καθηγητής κ. Νεκτάριος Ταβερναράκης Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας. Τον τιμώμενο καθηγητή κ. Διονύσιο Κόκκινο παρουσίασε ο Ομότιμος καθηγητής κ. Παναγιώτης Μαχαίρας. Μετά την απονομή του βραβείου ο τιμώμενος κ. Διονύσιος Κόκκινος παρέθεσε ομιλία με θέμα “Η διδασκαλία της τέχνης και επιστήμης της ιατρικής”.
Η διπλή στυγερή δολοφονία συγκλονίζει την διεθνή επιστημονική κοινότητα καθώς τα δύο θύματα είναι διακεκριμένοι επιστήμονες. Ήταν απόγευμα 27 Νοεμβρίου 1990 ο καθηγητής Ξανθόπουλος δίδασκε την χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών για την εκτέλεση πολύπλοκων Αλγεβρικών υπολογισμών σε αίθουσα τερματικών του κεντρικού ηλεκτρονικού υπολογιστή του Πανεπιστημίου Κρήτης μαζί με τον καθηγητή Στέφανο Πνευματικό όταν εισβάλει στο αμφιθέατρο κρατώντας μία καραμπίνα ο αλλόφρων φοιτητής που πυροβολεί εναντίον τους. Οι δύο καθηγητές πέφτουν νεκροί από τα πυρά ενώ τραυματίζεται σοβαρά στο χέρι ο καθηγητής Σωτήριος Περσίδης που προσπαθεί να σταματήσει τον Πετροδασκαλάκη και το καταφέρνει αποτρέποντας την δολοφονία περισσοτέρων ατόμων μέσα στην αίθουσα.
Ο δολοφόνος φοιτητής δεν συλλαμβάνεται ποτέ για το φονικό γιατί διαφεύγει στα βουνά της Κρήτης όπου στις 9 Ιουλίου 1991 ένας βοσκός το βρίσκει απαγχονισμένο σε ένα δέντρο. Το χέρι του δολοφόνου φαίνεται να όπλισε ο θυμός του γιατί δεν είχε γίνει δεκτός σε μεταπτυχιακό.
Δυο λαμπερά ελληνικά πνεύματα της Παγκόσμιας Επιστημονικής κοινότητας ο Στέφανος Πνευματικός και ο Βασίλης Ξανθόπουλος έσβησαν ξαφνικά αφήνοντας πίσω τους τις οικογένειές τους, τους μαθητές τους αλλά και ένα τεράστιο κενό για την επιστήμη τους.
Ο Βασίλης Ξανθόπουλος γεννήθηκε στη Δράμα το 1951 σπούδασε μαθηματικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, όπου μαθήτευσε στον σπουδαίο Τσαντρασεκάρ , βραβευμένο το 1983 με το Νόμπελ Φυσικής.
Ο Στέφανος Πνευματικός ήταν δημότης του Δήμου Χαλκιδέων γεννημένος το 1957 στον Πειραιά. Πατέρας του ήτανε ο Νίκος Πνευματικός από την Στρόπωνες Εύβοιας ενώ άφησε φεύγοντας τον γιο του Αλέξανδρο σε βρεφική ηλικία. Επίσης ήταν ανιψιός του πρώην Βουλευτή Ευβοίας κου Άγγελου Πνευματικού ο οποίος παρευρίσκετε ανελλιπώς στην εκδήλωση μνήμης του πολυαγαπημένου του Στέφανου.
Δεξιά στην φωτογραφία που ακολουθεί, ο γιος του αείμνηστου Στέφανου Πνευματικού, ο Αλέξανδρος Πνευματικός, δίπλα του η Πρόεδρος κα Σακελλαροπούλου και αριστερά της ο πρώην βουλευτής κ. Άγγελος Πνευματικός
Ο Στέφανος σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αποφοίτησε το 1979. Με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο Βουργουνδίας όπου αναγορεύτηκε διδάκτορας το 1982 . Το 1984 του απονέμεται ο ανώτατος διδακτορικός τίτλος φυσικών επιστημών της Γαλλίας για την ερευνητική του συμβολή στην Μη Γραμμική Φυσική Συμπυκνωμένης Ύλης. Το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Του Los Alamos Αμερικής τον προσκαλεί ως τακτικό μέλος και εκεί συνεχίζει τις έρευνες του στα Μη Γραμμικά Φαινόμενα αναπτύσσοντας με επιτυχία μεθόδους υπολογιστικής φυσικής στηριγμένες στην χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι εργασίες του δημοσιεύονται στα εγκυρότερά επιστημονικά περιοδικά. Πραγματοποιεί διαλέξεις σε Διεθνή Ερευνητικά Κέντρα και Πανεπιστήμια όπως Παρίσι, Τουλούζη, Λωζάνη, Εδιμβούργο, Χάγη, Los Ageles, Kοπενχάγη, Μόσχα, Ορλεάνη, Κίεβο, Ουάσιγκτον και αλλού.
Το επιστημονικό περιοδικό “Nature” παγκόσμιας εγκυρότητας γράφει : “Από τις εργασίες του Στέφανου Πνευματικού αναδύεται ακτίδα ελπίδας για την ερμηνεία των προκλητικά ανεξήγητο φαινόμενο αλληλεπίδρασης των μακρομορίων με το υδάτινο περιβάλλον τους.”
Ο αείμνηστος Στέφανος Πνευματικός Επιστρέφει στην Ελλάδα για να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις. Συνεργάζεται ερευνητικά με το νεοσύστατο Ερευνητικό κέντρο Κρήτης και αναλαμβάνει διευθυντής στον τομέα Υπολογιστικής Φυσικής του οποίου ήταν και ο βασικός δημιουργός. Διοργανώνει σπουδαία Διεθνή Επιστημονικά Συνέδρια σε Ελλάδα, Ευρώπη, Αμερική, Σοβιετική Ένωση ενώ διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης προχωρημένα μαθήματα φυσικής και δίνει σειρές Μεταπτυχιακών μαθημάτων στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Επιδίωξη του είναι να δημιουργηθούν προϋποθέσεις ώστε οι Έλληνες φοιτητές να μπορούν να εκπαιδευτούν σε υψηλό επίπεδο στην χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και να αντιμετωπίσουν τα δύσκολα προβλήματα των Μη Γραμμικών Εξισώσεων της Μαθηματικής Φυσικής. Δημιουργεί και καθιερώνει το ετήσιο θερινό μεταπτυχιακό σχολείο μαθηματικών και φυσικής της Σάμου, από τα μαθήματα του οποίου σχηματίστηκε η σειρά επιστημονικών μονογραφιών με την ονομασία “Τάξη και χάος”. Πλήθος φοιτητών από όλα τα Ελληνικά Πανεπιστήμια έρχονται να παρακολουθήσουν τα μαθήματα ενώ λίγο αργότερα στο σχολείο της Σάμου αποκτά Πανευρωπαϊκή διάσταση με την προσέλευση φοιτητών από την Γαλλία, την Αγγλία, την Ρωσία, την Ολλανδία, την Ισπανία, το Βέλγιο, την Ουκρανία, την Γεωργία κι αλλού. Καθιερώνει τη Σάμο ως πνευματικό κέντρο Μαθηματικής Φυσικής σκέψης διεθνώς αναγνωρισμένο.
Τον Αύγουστο του 1990 ολοκληρώνει τα μαθήματα του σχολείου της Σάμου με την διδασκαλία του πάνω στην θεωρία των μοναχικών κυμάτων και πηγαίνει στην Τασκένδη ως βασικός οργανωτής του Παγκόσμιου Συνεδρίου Μη Γραμμικής Φυσικής. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ακολουθεί το καθορισμένο περιεχόμενο της επόμενης σειράς προχωρημένο μεταπτυχιακών μαθημάτων φυσικής που θα παρακολουθήσουν Έλληνες και ξένοι φοιτητές από την Ευρώπη την Σοβιετική Ένωση και την Αμερική.
