Ένα φιλόδοξο Master Plan μεταμορφώνει το ΣΕΦ σε σύγχρονο αθλητικό, κοινωνικό και επιχειρηματικό προορισμό 365 ημερών – Η Agora SEF, το Κέντρο Υδάτινου Αθλητισμού, οι νέες εγκαταστάσεις και το μεγάλο στοίχημα της υλοποίησης.
Το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας ετοιμάζεται να περάσει στη σημαντικότερη φάση της σύγχρονης ιστορίας του.
Στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε το συνολικό όραμα για το ΣΕΦ των επόμενων 40 ετών: ένα φιλόδοξο σχέδιο που δεν περιορίζεται στην αναβάθμιση του κεντρικού σταδίου, αλλά επιχειρεί να μεταμορφώσει ολόκληρη την περιοχή σε μία σύγχρονη «Ολυμπιακή Πολιτεία».
Το Master Plan περιλαμβάνει νέες αθλητικές και λειτουργικές εγκαταστάσεις, σύνδεση με τη θάλασσα και τον Πειραιά, περισσότερο πράσινο, οργανωμένους δημόσιους χώρους, υποδομές πολιτισμού και νέες δυνατότητες για επιχειρηματικότητα και καινοτομία.
Το σχέδιο είναι εντυπωσιακό και η κατεύθυνση σωστή.
Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι πλέον ένα: πότε και με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα θα περάσει από την παρουσίαση στην κατασκευή;
«Επτά χρόνια αλλαγών – 40 χρόνια μπροστά»
Τη συνολική πορεία του ΣΕΦ από το 2019 μέχρι σήμερα, αλλά και τον σχεδιασμό για τις επόμενες δεκαετίες, παρουσίασε στη ΔΕΘ η πρόεδρος του σταδίου, Χριστίνα Τσιλιγκίρη.
Κεντρικό μήνυμα της παρουσίασης ήταν το «7 χρόνια αλλαγών – 40 χρόνια μπροστά».
Η πρώτη ενότητα αφορούσε τα έργα και τις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν από το 2019, ενώ η δεύτερη αποκάλυψε τη φιλοσοφία πάνω στην οποία οικοδομείται η επόμενη ημέρα του οργανισμού.
Η βασική θέση είναι ξεκάθαρη: το ΣΕΦ δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα κλειστό γήπεδο που ζωντανεύει μόνο τις ημέρες των αγώνων ή των μεγάλων εκδηλώσεων.
Το νέο μοντέλο το αντιμετωπίζει ως έναν ενιαίο δημόσιο αθλητικό και μητροπολιτικό χώρο, ο οποίος θα λειτουργεί καθημερινά και θα συνδέεται οργανικά με την κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή του Πειραιά.
Πώς θα είναι η νέα «Ολυμπιακή Πολιτεία»
Το Master Plan δεν αφορά μία μεμονωμένη κατασκευή. Αποτελεί έναν συνολικό επανασχεδιασμό του κεντρικού σταδίου και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ένα ΣΕΦ:
- Πιο πράσινο και ενεργειακά βιώσιμο.
- Ανοιχτό προς τη θάλασσα και το παραλιακό μέτωπο.
- Περισσότερο συνδεδεμένο με τον Πειραιά.
- Προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες.
- Με σύγχρονες αθλητικές και λειτουργικές υποδομές.
- Με περισσότερες δυνατότητες καθημερινής άθλησης.
- Με νέους χώρους κοινωνικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
- Ζωντανό και λειτουργικό 365 ημέρες τον χρόνο.
Αυτό είναι και το πραγματικό μέγεθος της εξαγγελίας.
Δεν παρουσιάστηκε απλώς ένα σχέδιο ανακαίνισης. Παρουσιάστηκε η φιλοδοξία δημιουργίας ενός νέου αθλητικού και κοινωνικού προορισμού για ολόκληρη την Αττική.
Agora SEF και άνοιγμα προς τη θάλασσα
Κομβικό σημείο του σχεδιασμού αποτελεί η Agora SEF και η ουσιαστική σύνδεση του συγκροτήματος με τη θάλασσα.
Το ΣΕΦ βρίσκεται σε μία από τις πιο προνομιακές τοποθεσίες του λεκανοπεδίου, αλλά για δεκαετίες παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αποκομμένο από το παραλιακό μέτωπο και την καθημερινή ζωή της πόλης.
Η νέα προσέγγιση επιχειρεί να διορθώσει αυτή την ιστορική παραφωνία.
Στόχος είναι η περιοχή να συνδεθεί λειτουργικά με την Καστέλλα, το Μικρολίμανο, το Φαληρικό μέτωπο και τον Πειραιά, δημιουργώντας μία ενιαία διαδρομή αθλητισμού, αναψυχής και δημόσιας δραστηριότητας.
Αν αυτή η σύνδεση υλοποιηθεί σωστά, το ΣΕΦ μπορεί να πάψει να αποτελεί ένα απομονωμένο αθλητικό «νησί» και να μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς της παραλιακής ζώνης.
Νέος Πολυλειτουργικός Χώρος και Κέντρο Υδάτινου Αθλητισμού
Στις βασικές προβλέψεις του σχεδίου περιλαμβάνεται η δημιουργία Νέου Πολυλειτουργικού Χώρου ΣΕΦ.
Πρόκειται για μία υποδομή που θα μπορεί να εξυπηρετεί αθλητικές, πολιτιστικές, συνεδριακές και κοινωνικές δραστηριότητες, ενισχύοντας σημαντικά τη δυνατότητα του οργανισμού να λειτουργεί σε καθημερινή βάση.
Παράλληλα, σχεδιάζεται το Κέντρο Υδάτινου Αθλητισμού και Πολιτισμού, γνωστό ως ΚΥΔΑΠ.
Η συγκεκριμένη εγκατάσταση αναμένεται να διευρύνει το αθλητικό αποτύπωμα του ΣΕΦ και να αξιοποιήσει τη φυσική σχέση της περιοχής με το θαλάσσιο στοιχείο.
Το Master Plan περιλαμβάνει ακόμη την περαιτέρω ανάπτυξη του αθλητικού οικοσυστήματος του περιβάλλοντος χώρου, με εγκαταστάσεις που θα απευθύνονται τόσο στον οργανωμένο όσο και στον καθημερινό αθλητισμό.
Επιχειρηματικότητα, καινοτομία και νέες χρήσεις
Το νέο ΣΕΦ δεν σχεδιάζεται μόνο ως αθλητικό κέντρο.
Στο πλάνο προβλέπονται νέες δυνατότητες για επιχειρηματική δραστηριότητα, καινοτομία και νεοφυείς επιχειρήσεις, με στόχο τη δημιουργία ενός βιώσιμου μοντέλου λειτουργίας.
Η φιλοσοφία της διοίκησης στηρίζεται στην αξιοποίηση ανενεργών χώρων μέσω θεσμικών και διαφανών διαδικασιών, χωρίς να αλλοιώνεται ο δημόσιος και αθλητικός χαρακτήρας του συγκροτήματος.
Αυτό αποτελεί μία δύσκολη ισορροπία.
Το ΣΕΦ χρειάζεται έσοδα, επενδύσεις και καθημερινή δραστηριότητα για να παραμείνει λειτουργικό. Την ίδια στιγμή, δεν πρέπει να μετατραπεί σε ένα ακόμη εμπορικό συγκρότημα στο οποίο ο αθλητισμός και ο δημόσιος χώρος θα περάσουν σε δεύτερη μοίρα.
Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από το αν θα καταφέρει να συνδυάσει την οικονομική βιωσιμότητα με την ελεύθερη πρόσβαση και την πραγματική κοινωνική ανταπόδοση.
Τι άλλαξε από το 2019
Η παρουσίαση δεν περιορίστηκε στα μελλοντικά σχέδια. Περιλάμβανε και τον απολογισμό των παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί από το 2019.
Στο κεντρικό στάδιο αντικαταστάθηκε ο φωτισμός με σύγχρονα συστήματα LED, αναβαθμίστηκαν κρίσιμες εγκαταστάσεις κλιματισμού και πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις στα ηλεκτρομηχανολογικά δίκτυα.
Εγκαταστάθηκε νέο σύστημα πυρανίχνευσης και πυρασφάλειας, ενώ ανακαινίστηκαν αποδυτήρια, γυμναστήρια και λειτουργικοί χώροι.
Σύμφωνα με τη διοίκηση, ορισμένες από αυτές τις παρεμβάσεις δεν είχαν πραγματοποιηθεί από την εποχή κατασκευής του ΣΕΦ, ούτε κατά την προετοιμασία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004.
Πρόκειται για έργα που μπορεί να μη διαθέτουν τη λάμψη ενός εντυπωσιακού αρχιτεκτονικού σχεδίου, είναι όμως απολύτως αναγκαία για την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και την ενεργειακή απόδοση του σταδίου.
Νέα ζωή στον περιβάλλοντα χώρο
Σημαντικές παρεμβάσεις έγιναν και έξω από το κεντρικό κτίριο.
Στην Ακτή Δηλαβέρη αντικαταστάθηκαν οι δύο παλιές γέφυρες με σύγχρονες πεζογέφυρες, ενώ πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης του φωτισμού και των εξωτερικών υποδομών.
Παράλληλα, έγιναν καθαρισμοί και δράσεις πρόληψης και πυροπροστασίας, ενώ το παραλιακό μέτωπο επανήλθε σταδιακά στη δημόσια χρήση.
Αναβαθμίστηκαν τα γήπεδα ποδοσφαίρου 5×5, επανενεργοποιήθηκαν οι εγκαταστάσεις τένις, Beach Volley και Handball, ενώ το γήπεδο 11×11 περνά σε φάση εκτεταμένης αναβάθμισης με νέο χλοοτάπητα και σύγχρονες υποδομές.
Οι συγκεκριμένοι χώροι δεν αφορούν μόνο τον επαγγελματικό αθλητισμό. Εξυπηρετούν ακαδημίες, πειραϊκά σωματεία, παιδιά και εκατοντάδες πολίτες.
Αυτή ακριβώς είναι και η ουσία ενός πραγματικά δημόσιου αθλητικού οργανισμού.
Προσβασιμότητα και κοινωνικός χαρακτήρας
Κεντρική θέση στο νέο μοντέλο λειτουργίας κατέχει η προσβασιμότητα.
Δημιουργήθηκαν νέες θέσεις στάθμευσης για ΑμεΑ, πραγματοποιήθηκαν δράσεις όπως το «Πρόσβαση Παντού» και το «Τζάμπολ Αγάπης», ενώ διαμορφώθηκαν υποδομές για τη λειτουργία Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας.
Παράλληλα, δημιουργήθηκε νέος λειτουργικός σταθμός για το ΕΚΑΒ, με καλύτερες συνθήκες για το προσωπικό και ευκολότερη πρόσβαση των ασθενοφόρων.
Η κοινωνική διάσταση δεν μπορεί να αποτελεί διακοσμητική παράγραφο σε ένα Master Plan.
Ένας δημόσιος χώρος δικαιούται αυτόν τον χαρακτηρισμό μόνο όταν είναι πραγματικά λειτουργικός και προσβάσιμος για όλους.
Λιγότεροι από 50 εργαζόμενοι για έναν τεράστιο οργανισμό
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία της παρουσίασης αφορά την υποστελέχωση.
Το 2019 το ΣΕΦ διέθετε περίπου 125 εργαζομένους. Σήμερα λειτουργεί με λιγότερους από 50, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν το κεντρικό στάδιο, τον τεράστιο περιβάλλοντα χώρο, τα έργα, τους διαγωνισμούς και δεκάδες διοργανώσεις.
Η Χριστίνα Τσιλιγκίρη αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στη συμβολή του προσωπικού:
«Με λιγότερο από το μισό προσωπικό, δεν κράτησαν απλώς το ΣΕΦ όρθιο. Το άλλαξαν».
Η αναγνώριση είναι σωστή, αλλά δεν αρκεί.
Αν ο οργανισμός θέλει πραγματικά να υποστηρίξει ένα Master Plan τέτοιου μεγέθους για τις επόμενες δεκαετίες, χρειάζεται επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό. Δεν μπορεί η λειτουργία μιας ολόκληρης «Ολυμπιακής Πολιτείας» να στηριχθεί μόνιμα στην υπέρβαση λιγότερων από 50 ανθρώπων.
Το όραμα είναι μεγάλο – Τώρα χρειάζονται δεσμεύσεις
Η παρουσίαση στη ΔΕΘ δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες.
Το πλάνο είναι ολοκληρωμένο, σύγχρονο και κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Αν εφαρμοστεί, μπορεί να αλλάξει όχι μόνο το ΣΕΦ, αλλά ολόκληρη τη σχέση του Πειραιά με το παραλιακό του μέτωπο.
Ωστόσο, τα όμορφα σχέδια και τα δυνατά συνθήματα δεν κατασκευάζουν εγκαταστάσεις.
Το επόμενο βήμα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, σαφείς πηγές χρηματοδότησης, αδειοδοτήσεις, επιμέρους προϋπολογισμούς και δεσμευτικές ημερομηνίες παράδοσης.
Το «40 χρόνια μπροστά» αποτελεί ισχυρό όραμα, αλλά είναι ταυτόχρονα και ένας πολύ μακρινός χρονικός ορίζοντας. Ο κόσμος δικαιούται να γνωρίζει ποιο έργο ξεκινά πρώτο, πότε θα ολοκληρωθεί και ποιος θα αναλάβει την ευθύνη εάν υπάρξουν καθυστερήσεις.
Η διοίκηση έχει παρουσιάσει τη μεγάλη εικόνα.
Τώρα οφείλει να παρουσιάσει τον οδικό χάρτη.
Από την ιστορία στην επόμενη εποχή
Το ΣΕΦ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αθλητικά τοπόσημα της χώρας.
Τα πρώτα 40 χρόνια έγραψαν τη δική τους ιστορία, με μεγάλους αγώνες, διεθνείς διοργανώσεις και στιγμές που σημάδεψαν τον ελληνικό αθλητισμό.
Τα επόμενα 40 μπορούν να το μετατρέψουν σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα ιστορικό στάδιο: σε έναν ανοιχτό, σύγχρονο και βιώσιμο δημόσιο χώρο με τον αθλητισμό και την κοινωνία στο επίκεντρο.
Η «Ολυμπιακή Πολιτεία» διαθέτει το όραμα.
Αυτό που χρειάζεται πλέον είναι συνέπεια, χρηματοδότηση και έργα.
Γιατί το νέο ΣΕΦ δεν θα κριθεί στις μακέτες της ΔΕΘ.
Θα κριθεί όταν οι πολίτες περπατήσουν, αθληθούν και ζήσουν πραγματικά μέσα σε αυτό.
