Μια ολοκληρωμένη πρόταση για το μέλλον της Κύμης, της Εύβοιας και συνολικά της Στερεάς Ελλάδας καταθέτει με επιστολή του προς τον Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός ο πρώην Δήμαρχος Κύμης Αλιβερίου Δημήτρης Γ. Θωμάς. Με αφορμή την ολοκλήρωση του έργου ανάπλασης και προστασίας του παραλιακού μετώπου της Πλατάνας, επαναφέρει στο προσκήνιο έναν αναπτυξιακό σχεδιασμό που συνδέει άμεσα την αναβάθμιση του λιμένα Κύμης, τη δημιουργία του νέου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης («Μεσογειακή Χάραξη») και την κατασκευή της παράκαμψης της Πλατάνας.
Ο κ. Θωμάς τεκμηριώνει τη σημασία των συγκεκριμένων παρεμβάσεων μέσα από τον εθνικό και περιφερειακό χωροταξικό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι η Κύμη μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις θαλάσσιες μεταφορές, τον τουρισμό και την εμπορευματική δραστηριότητα του Αιγαίου. Παράλληλα, προτείνει την επανεκκίνηση ενός ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδίου με περιφερειακή και εθνική διάσταση, καλώντας την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να αναλάβει πρωτοβουλία συντονισμού όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΘΩΜΑΣ
Πρώην Δήμαρχος Δήμου Κύμης και
Δήμου Κύμης – Αλιβερίου
Κύμη, 10 Ιουνίου 2026
Προς: Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας κ. Φάνη Σπανό
Κοινοποίηση:
• Βουλευτές Νομού Εύβοιας
• Δήμαρχο και Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Κύμης – Αλιβερίου
• Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
Θέμα: Αναπτυξιακός σχεδιασμός για τον λιμένα Κύμης, τον νέο οδικό άξονα Χαλκίδας – Κύμης («Μεσογειακή Χάραξη») και την παράκαμψη Πλατάνας
Κύριε Περιφερειάρχη,
Θα ήθελα καταρχάς να σας εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες για την ολοκλήρωση του έργου προστασίας και ανάπλασης του παραθαλάσσιου μετώπου της Πλατάνας. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση, η οποία ενισχύει την προστασία των παρακείμενων ιδιοκτησιών, βελτιώνει την οδική ασφάλεια και την πρόσβαση προς το λιμάνι της Κύμης, ενώ παράλληλα αναβαθμίζει ουσιαστικά την εικόνα και την τουριστική ελκυστικότητα της περιοχής. Ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχολούσε επί δεκαετίες την τοπική κοινωνία βρήκε επιτέλους τη λύση του χάρη στη συμβολή σας και στις συντονισμένες ενέργειες της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.
Με την παρούσα επιστολή επιθυμώ να θέσω υπόψη σας ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας, το οποίο δεν αφορά μόνο την Κύμη και τον Δήμο Κύμης – Αλιβερίου, αλλά συνολικά την Εύβοια, τη Στερεά Ελλάδα και, κατ’ επέκταση, τη χώρα. Πρόκειται για την ολοκλήρωση ενός ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδιασμού που συνδέεται άμεσα με:
• Τη δημιουργία νέου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης («Μεσογειακή Χάραξη»).
• Την περαιτέρω αξιοποίηση και αναβάθμιση του λιμένα Κύμης.
• Την κατασκευή της παράκαμψης του οικισμού της Πλατάνας.
ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Η σημασία του λιμένα Κύμης και της οδικής σύνδεσής του με τη Χαλκίδα έχει αναγνωρισθεί διαχρονικά από τον εθνικό και περιφερειακό χωροταξικό σχεδιασμό.
Ήδη από το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Στερεάς Ελλάδας (2003) και το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (2008), ο λιμένας Κύμης κατατάσσεται στους λιμένες διεθνούς ενδιαφέροντος και εθνικής σημασίας, με προβλεπόμενη ενίσχυση του ρόλου του στις συνδέσεις με το Βόρειο Αιγαίο και την Τουρκία. Παράλληλα, ο οδικός άξονας Σχηματάρι – Χαλκίδα – Λιμένας Κύμης περιλαμβάνεται στους άξονες που προβλέπεται να αναβαθμιστούν.
Στο αναθεωρημένο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (2018), ο λιμένας Κύμης χαρακτηρίζεται λιμένας εθνικής εμβέλειας, μικτής εμπορευματικής και επιβατικής λειτουργίας προς το Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο, καθώς και λιμένας διεθνούς τουριστικού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, προβλέπεται η ένταξη του οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών.
Αντίστοιχα, στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Κύμης (ΦΕΚ 140/24-4-2013), ο λιμένας χαρακτηρίζεται ως ανατολική πύλη της Στερεάς Ελλάδας και της χώρας προς το Ανατολικό Αιγαίο και τις παρευξείνιες χώρες, ενώ η κατασκευή νέου σύγχρονου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης κρίνεται ως αναγκαία αναπτυξιακή υποδομή.
ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ – ΚΥΜΗΣ («ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΧΑΡΑΞΗ»)
Το 2004 ο Δήμος Κύμης χρηματοδότησε και εκπόνησε αναγνωριστική μελέτη για τη δημιουργία νέου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης, εξετάζοντας τρεις εναλλακτικές λύσεις (ΣΧ.1).
Το 2005, κατόπιν πρωτοβουλίας του Δήμου Κύμης, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη φορέων της Εύβοιας και του Βορειοανατολικού Αιγαίου, κατά την οποία αναδείχθηκε η χρησιμότητα και η εθνική σημασία του έργου. (ΣΧ.2). Ως αποτέλεσμα των συντονισμένων ενεργειών που ακολούθησαν και αξιοποιώντας την αναγνωριστική μελέτη που είχε εκπονηθεί, το ΥΠΕΧΩΔΕ, επί υπουργίας του αείμνηστου Γεωργίου Σουφλιά, προχώρησε το 2009 στην προκήρυξη προκαταρκτικής μελέτης για τη «Μεσογειακή Χάραξη», η οποία ανατέθηκε σε τρεις μελετητικές ομάδες.
Η λύση που προκρίθηκε έχει συνολικό μήκος περίπου 39 χιλιομέτρων και εξασφαλίζει ταχύτερη και ασφαλέστερη σύνδεση της Χαλκίδας με το λιμάνι της Κύμης. Η χάραξη ακολουθεί, στο αρχικό της τμήμα, την υπό δημοπράτηση παράκαμψη Βασιλικού και στη συνέχεια διέρχεται από τις περιοχές Γυμνό, Παρθένι και Κρεμαστό, καταλήγοντας στον κόμβο Γαίων, όπου συγκλίνουν οι εναλλακτικές λύσεις. Από το σημείο αυτό συνεχίζει μέσω Κονιστρών προς την Κύμη και το λιμάνι της, παρακάμπτοντας τον οικισμό της Πλατάνας και διασφαλίζοντας σύγχρονες συνθήκες κυκλοφορίας και οδικής ασφάλειας (ΣΧ.3).
Σήμερα, με δεδομένη τη συζήτηση για τις αναπτυξιακές υποδομές της Εύβοιας και τη σημασία των εναλλακτικών πυλών εισόδου και εξόδου της χώρας, η επανενεργοποίηση του έργου αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα και αναπτυξιακή βαρύτητα.
ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΑ ΚΥΜΗΣ
Μέχρι το 2009 είχαν ολοκληρωθεί από τον Δήμο Κύμης με ίδιους πόρους:
• Μελέτη σκοπιμότητας για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη του λιμένα σε τέσσερις διαδοχικές φάσεις. Η Α΄ Φάση προέβλεπε την ανάπτυξη του επιβατικού και τουριστικού λιμένα, η Β΄ Φάση την ανάπτυξη του εμπορικού λιμένα, η Γ΄ Φάση την ανάπτυξη διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων και η Δ΄ Φάση τη δημιουργία χώρων στοιβασίας (ΣΧ.4).
• Οριστική μελέτη της Α΄ Φάσης, προϋπολογισμού 6,9 εκατ. ευρώ, με όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενέταξε το έργο στο ΕΣΠΑ και προχώρησε στην υλοποίησή του. Οι παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν δημιούργησαν ουσιαστικές προϋποθέσεις για τη μελλοντική ανάπτυξη του λιμένα ως επιβατικού, τουριστικού και εμπορευματικού κόμβου.
Ωστόσο, η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων του λιμένα προϋποθέτει τη σημαντική βελτίωση της χερσαίας πρόσβασης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την προώθηση των απαιτούμενων οδικών έργων.
ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΠΛΑΤΑΝΑΣ
Η πρόσφατη ολοκλήρωση του έργου στο παραλιακό μέτωπο της Πλατάνας καθιστά πλέον αναγκαία την υλοποίηση της παράκαμψης του οικισμού.
Η παράκαμψη, μήκους περίπου τριών χιλιομέτρων, θα αποσυμφορήσει τον οικισμό από τη διερχόμενη κυκλοφορία, θα βελτιώσει καθοριστικά την πρόσβαση προς το λιμάνι της Κύμης και θα ενισχύσει τον τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής (ΣΧ.5).
Για τον σκοπό αυτό είχε υποβληθεί από τον Δήμο το 2021 πρόταση χρηματοδότησης μελέτης μέσω της πρόσκλησης ΑΤ09, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 500.000 ευρώ, η οποία δεν κατέστη δυνατόν να ενταχθεί.
Η ωριμότητα του έργου, σε συνδυασμό με τα σημαντικά οφέλη που θα προκύψουν για την τοπική οικονομία, την οδική ασφάλεια και τη λειτουργία του λιμένα, καθιστούν σκόπιμη την επανεξέταση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης της μελέτης και της μετέπειτα κατασκευής του.
Εξάλλου, το έργο αυτό έρχεται να συμπληρώσει και να μεγιστοποιήσει τα οφέλη του έργου οδικής ασφάλειας επί της Εθνικής Οδού Χαλκίδας – Λεπούρων, το οποίο προωθείται από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας και προβλέπει στοχευμένες διαπλατύνσεις και βελτιώσεις του υφιστάμενου οδικού δικτύου. Η συνδυασμένη υλοποίηση των δύο παρεμβάσεων θα αναβαθμίσει συνολικά τις συνθήκες πρόσβασης προς το λιμάνι της Κύμης.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Κύριε Περιφερειάρχη,
Η γεωγραφική θέση της Κύμης στο κέντρο του Αιγαίου, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το λιμάνι της αποτελεί το μεγαλύτερο τεχνητό λιμάνι της χώρας και το πλησιέστερο προς τη Βόρεια Ελλάδα και τα νησιά του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου, της προσδίδουν μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα (ΣΧ.6).
Με την κατασκευή του νέου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης και την περαιτέρω ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός νέου θαλάσσιου διαδρόμου μεταφορών κατά μήκος του άξονα Κύμη – Αλεξανδρούπολη, μιας σύγχρονης «Θαλάσσιας Εγνατίας», η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον υφιστάμενο χερσαίο άξονα της χώρας.
Μια τέτοια προοπτική δεν συνιστά απλώς μια περιφερειακή αναπτυξιακή επιλογή, αλλά μια εναλλακτική εθνική στρατηγική μεταφορών, ικανή να αποσυμφορήσει το χερσαίο δίκτυο, να μειώσει το μεταφορικό κόστος, να ενισχύσει τη νησιωτική συνοχή και να αναβαθμίσει τον γεωστρατηγικό ρόλο της χώρας στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η απόσταση Κύμης – Αλεξανδρούπολης ανέρχεται σε περίπου 158 ναυτικά μίλια και μπορεί να καλυφθεί σε περίπου εννέα ώρες με ταχύτητα 18 κόμβων, ενώ η αντίστοιχη απόσταση από το Λαύριο ανέρχεται σε περίπου 220 ναυτικά μίλια και απαιτεί περί τις δεκαπέντε ώρες. Αντίστοιχα, η Λήμνος απέχει από την Κύμη μόλις 92 ναυτικά μίλια, (5 ½ ώρες), έναντι περίπου 160 ναυτικών μιλίων (9 ½ ώρες) από το Λαύριο ή τη Ραφήνα.
Καταλήγοντας, η Κύμη διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε σημαντικό αναπτυξιακό, τουριστικό και διαμετακομιστικό κόμβο της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και του Αιγαίου. Η αναβάθμιση του λιμένα, η υλοποίηση του νέου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης και η κατασκευή της παράκαμψης της Πλατάνας αποτελούν αλληλένδετες στρατηγικές παρεμβάσεις, ικανές να μεταβάλουν ουσιαστικά τις αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής.
Η ανάπτυξη του λιμένα Κύμης δεν αποτελεί ένα απομονωμένο τοπικό εγχείρημα, αλλά έναν κρίσιμο κρίκο ενός ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδίου για ολόκληρη την Εύβοια. Η δημιουργία ενός ισχυρού λιμενικού πόλου στην ανατολική πλευρά της χώρας μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναβάθμιση του συνόλου των λιμενικών υποδομών του νησιού. Η Χαλκίδα, η Κάρυστος, το Αλιβέρι, το Μαντούδι και οι λοιποί λιμένες της Εύβοιας μπορούν να αναπτύξουν εξειδικευμένους και συμπληρωματικούς ρόλους, συγκροτώντας ένα ενιαίο δίκτυο θαλάσσιων μεταφορών, τουρισμού και εμπορευματικής δραστηριότητας, με σημαντικά οφέλη για την τοπική και περιφερειακή οικονομία.
Με την υλοποίηση των παραπάνω έργων, η Εύβοια θα μετασχηματισθεί από περιφερειακό προορισμό σε στρατηγικό κόμβο μεταφορών, εμπορίου και τουρισμού, αποτελώντας τη φυσική γέφυρα της ηπειρωτικής Ελλάδας με το Βορειοανατολικό Αιγαίο, τις παρευξείνιες χώρες και την Ανατολική Μεσόγειο.
Πιστεύω ότι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, υπό την καθοδήγησή σας και σε συνεργασία με τους θεσμικούς και πολιτικούς φορείς του Νομού, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επανεκκίνηση αυτής της μεγάλης αναπτυξιακής προσπάθειας, προωθώντας τις αναγκαίες μελέτες και διεκδικώντας τους απαιτούμενους πόρους για την υλοποίηση των έργων αυτών.
Η σημερινή συγκυρία προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο ένας σχεδιασμός που επί δεκαετίες αποτέλεσε κοινό αναπτυξιακό όραμα της Εύβοιας. Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να αναληφθεί πρωτοβουλία από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας για τη σύγκληση ευρείας σύσκεψης όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο την επανεκκίνηση των διαδικασιών ωρίμανσης και προώθησης των έργων.
Η δημιουργία του νέου οδικού άξονα Χαλκίδας – Κύμης, η ολοκλήρωση της αναπτυξιακής αξιοποίησης του λιμένα Κύμης και η κατασκευή της παράκαμψης της Πλατάνας δεν αποτελούν μεμονωμένα τεχνικά έργα. Αποτελούν τις τρεις αλληλένδετες συνιστώσες ενός ενιαίου αναπτυξιακού σχεδίου περιφερειακής και εθνικής σημασίας, το οποίο αξίζει να επανέλθει με αποφασιστικότητα στην ατζέντα της δημόσιας πολιτικής
Η Κύμη υπήρξε διαχρονικά πύλη επικοινωνίας της Στερεάς Ελλάδας με το Αιγαίο. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, υπάρχουν οι προϋποθέσεις ώστε να μετατραπεί σε πύλη ανάπτυξης για ολόκληρη την Εύβοια και τη χώρα. Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακή επιλογή· αποτελεί ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές και ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.
Με εκτίμηση,
Δημήτρης Γ. Θωμάς
Πρώην Δήμαρχος
